Samorząd Województwa Mazowieckiego www.mazovia.pl

Informacja bazowa - Województwo mazowieckie

Obecne województwo mazowieckie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej kraju. Jest jednym z najszybciej rozwijających się regionów kraju. Mazowsze jest największym, a także najludniejszym województwem, którego centrum stanowi stolica Polski. Dzięki szybkiego rozwojowi gospodarki i dobrze rozwiniętemu szkolnictwu wyższemu jest również największym rynkiem pracy.

W wyniku ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa dokonano przekształcenia 49 województw w 16 regionów. Od początku 1999 r. zaczęło istnieć województwo mazowieckie w obecnym kształcie. Swoim terenem objęło część dawnych województw: warszawskiego, ostrołęckiego, radomskiego, ciechanowskiego, siedleckiego, płockiego, skierniewickiego, bialskopodlaskiego i łomżyńskiego.

Województwo mazowieckie jest największym województwem w Polsce – jego powierzchnia 35 598 km² stanowi ok. 11,4% powierzchni kraju. Administracyjnie dzieli się na 42 powiaty, w tym 37 powiatów ziemskich i 5 miast na prawach powiatu (Ostrołęka, Płock, Radom, Siedlce). Powiaty dzielą się na 314 gmin – 35 miejskich, 50 miejsko-wiejskich i 229 wiejskich.

Centrum regionu stanowi stolica Polski. Warszawa, jako znacząca w Europie metropolia, posiada rozwinięte funkcje o zasięgu krajowym i międzynarodowym. Pozostałymi miastami, równoważącymi rozwój regionu są byłe miasta wojewódzkie: Ciechanów, Ostrołęka, Płock, Radom i Siedlce.

Województwo mazowieckie posiada duży potencjał demograficzny i społeczny. Jest to najludniejsze województwo w Polsce, zamieszkane przez ponad 5 mln osób (13,6% ludności Polski), z czego jedna trzecia ludności zamieszkuje Warszawę. 64,7% mieszkańców województwa stanowi ludność miejska. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 146 osób na 1 km² przy średniej krajowej 122 os/km². Przyrost naturalny w 2007 r. kształtował się na poziomie 0,4 ‰ i był nieznacznie wyższy od przyrostu krajowego.

Województwo mazowieckie to największy rynek pracy – ponad 2 mln zatrudnionych. Stopa bezrobocia w województwie w sierpniu 2008 r. wynosiła 7,5%, czyli była niższa od średniej krajowej o 1,6 punkta procentowego. W Warszawie stopa bezrobocia wynosiła 2,1%. Korzystna sytuacja na rynku pracy przedkłada się bezpośrednio na wielkość dochodów (przeciętne miesięczne wynagrodzenie w województwie przewyższa o ok. 30% średnią krajową), wzrost jakości życia i możliwość spełnienia aspiracji ludności.

Silną stroną województwa jest dobrze rozwinięty system szkolnictwa wyższego. W regionie funkcjonuje ponad 100 szkół wyższych. Przy zdecydowanej dominacji Warszawy wykształcają się uzupełniające centra akademickie na obszarze pozametropolitalnym, co sprzyja wyrównaniu szans dostępu do edukacji w województwie.

Zróżnicowane przestrzennie walory środowiska naturalnego stwarzają podstawę do rozwoju rolnictwa oraz turystycznego wykorzystania znacznych obszarów województwa. Historia regionu pozostawiła spuściznę w postaci bogatego i różnorodnego dziedzictwa kulturowego.

Województwo mazowieckie, pomimo iż cechuje się korzystnymi wskaźnikami rozwoju, boryka się z poważnym problemem różnic międzyregionalnych, które są największe wśród polskich regionów. Obszary położone peryferyjne, w szczególności przy wschodniej granicy województwa, wykazują się poziomem rozwoju zbliżonym do tzw. „ściany wschodniej”. Poza tym, istnieje wyraźna różnica pomiędzy jego wschodnią a zachodnią częścią. Umowną granicę tego podziału stanowi Wisła. Zachodnia część regionu jest bardziej zindustrializowana, położone są w niej największe ośrodki miejskie. Odmienny rolniczy charakter ma część wschodnia i jest w mniejszym stopniu atrakcyjna dla inwestorów.

Na lata 2007-2013 w ramach Narodowej Strategii Spójności, która wskazuje podział środków na poszczególne programy operacyjne (wraz z wkładem krajowym), dla województwa mazowieckiego przewidzianych zostało 13,7 mld euro tj. 16,4% wszystkich środków dostępnych dla Polski. W przeliczeniu na 1 mieszkańca jest to wskaźnik wyższy o 20,7% od średniej krajowej.

Ze wszystkich programów realizowanych w województwie mazowieckim, ponad 49% zostanie rozdysponowane w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, 20,4% Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Mazowieckiego, 17,08% Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz 11,28% Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Według obszarów wsparcia największe kwoty przeznaczone są na inwestycje z zakresu transportu, stanowią one 36,15% oraz B+R, innowacje, przedsiębiorczość tj. 15,92%.

Dążąc do wzmocnienia konkurencyjności gospodarki regionu opartej na wiedzy, władze województwa przeznaczyły w ramach RPO WM na inwestycje zbudowane z rozwojem społeczeństwa informacyjnego 11,2% środków, co uplasowało je na drugim miejscu pod tym względem w kraju.